Thực phẩm chức năng từ thiên nhiên

Hiện nay, thực phẩm chức năng (TPCN) đang ngày càng được nhiều người sử dụng. Mạng lưới bán hàng đa câ’p cùng các chiến dịch quảng cáo rầm rộ đã và đang đưa các sản phẩm này vào các gia đình với giá thành không rẻ. Tuy nhiên, thực châ’t của một số TPCN là sản phẩm có nguồn gốc từ một sô’ hoạt chất có trong dược liệu hoặc các sản phẩm phôi hợp acid amin, multivitamin và chất khoáng…

Thực phẩm và thực phẩm chức năng

thuc pham chuc nang tu thien nhien

Trong quá trình sinh trưởng, con người phải sử dụng các loại thực phẩm cung cấp các chất dinh dưỡng cơ bản nuôi sống bản thân mình. Trong rất nhiều loại thực phẩm mà con người đã biết có một sô’ thực phẩm có tác dụng chữa bệnh hoặc ngăn ngừa nguy cơ mắc một sô’ bệnh nào đó. Các nhà khoa học gọi đó là thực phẩm chức năng (functional food). Tuy nhiên, hiện nay người ta chưa thể đưa ra một định nghĩa rõ ràng về thực phẩm chức năng bởi vì ranh giới giữa thực phẩm và thuôc nhiều khi không được phân định rạch ròi. Tại các nước phát triển, nhiều nhóm hàng hóa, sản phẩm của công nghệ được bán trong các siêu thị với tên gọi là một từ ghép của thực phẩm và thuốc thành nhóm hàng thuốc – thực phẩm (nutraceuticals). Khi mức sống của người dân được nâng cao thì ngày càng có nhiều sản phẩm được giới thiệu là các TPCN có tác dụng phòng chống bệnh tật và tăng cường sức khỏe.

sẵn có trong tự nhiên…

Thực ra từ lâu con người đã biết sứ dụng các TPCN sẵn có trong thiên nhiên. Loại TPCN ở dạng tự nhiên đã có những hoạt chất có lợi cho sức khỏe con người với hàm lượng tương đối cao. Chẳng hạn các chất chống ôxy hóa như beta-caroten, vitamin c, vitamin E, lycopen, lutein… có khá nhiều trong nước cam, quả cà chua, cà rốt, gấc… Chất lycopen có trong quả cà chua chín đỏ được coi là có tác dụng tốt cho sức khỏe. Một số tác giả còn cho đó là chất làm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư, đặc biệt là ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới. Một sô’ thực phẩm chúng ta hay sử dụng hàng ngày có tác dụng làm giảm cholesterol và giảm nguy cơ bệnh tim mạch như các sản phẩm chế biến từ đậu nành, dầu thực vật, các loại cá nhiều mỡ chứa acid béo omega-3. Ngay cả một loại gia vị rất quen thuộc như củ tỏi cũng được coi là thực phẩm chức năng bởi vì tỏi có hàm lượng cao các hợp chất lưu huỳnh hữu cơ có tác dụng kháng sinh và làm giảm cholesterol máu. Một sô’ loại nước ép trái cây có tác dụng tốt làm giảm nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu. Các loại rau họ cải như cải bẹ, bông cải xanh có tác dụng trung hòa các gốc tự do, kéo dài tuổi thọ, chông lão hóa và làm giảm nguy cơ mắc một số bệnh hiểm nghèo.

tac dung cua chat xo

Các TPCN có nguồn gô’c tự nhiên và được sử dụng ở dạng tự nhiên đều có thể sử dụng làm thức ăn hàng ngày cho mọi người. Tuy nhiên, mọi sự lạm dụng đều không có lợi cho sức khỏe. Không phải cứ ăn càng nhiều, sử dụng càng nhiều TPCN thì tác dụng phòng chừa bệnh càng cao. Một số người bệnh đang sử dụng các loại thuốc Tây y, thuốc có nguồn gô’c hóa dược cần phải cân nhắc khi chọn các loại thức ăn, nước uống sao cho phù hợp với sức khỏe và không để xảy ra tương tác giữa thuốc và thực phẩm đang dùng. Chẳng hạn chè xanh là một loại lá được sử dụng làm nước uống từ lâu, có chất catechin và một sô polyphenol có hoạt tính sinh học cao, được coi là có tác dụng làm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư đường tiêu hóa và có tác dụng tốt cho tim mạch. Vì vậy, chè xanh được coi như là một loại TPCN. Nhưng không nên uông thuốc bằng nước chè vì rất dễ xảy ra tương kỵ hóa học làm mất hoạt tính của thuốc. Do đó, người bệnh không nên tự ý sử dụng các loại thực phẩm chức nAng một cách tùy tiộn mà phải tham kháo ỹ kiên tháy thuốc đế tránh nhừng tác dụng có hại cho sức khỏe. Cần sứ dụng có chọn lọc các loại thực phárn chức năng tự nhièn một cách khỏn ngoan, phù họp vđi mỗi cá thể và tận dụng tôi da tác dụng phòng chống bệnh sẫn có của nó.

… VA qua công nghệ bão chô* Loại TPCN dã qua chỏ biên cua cõng nghộ thực phầm hiện nay có rất nhiều trẻn thị trường và rất da dạng vé chúng loại. Đó cỏ thế là các thực phám đA được nhà sán xuất bổ sung thỏm hoạt chất hoăc tinh chế cô đặc lại ờ dạng dẻ sử dụng. Trôn thị trường có các Ioụi thực phẩm dóng hộp. các loại hột dinh dương, các loại sửa có bổ sung

Vitamin vố khoáng chát. Đó là các thực phẩm chức nàng rất hay dược sử dụng cho các dúi tượng dạc biệt như người mới ốm dậy. người hị suy kiệt, sau mổ hoộc trẻ em suy dinh dường… Một số loại thực phẩm còn dưực biến đối gen đê tăng hàm lưựng các chất có lợi.

Điều cần lưu ý là một số loại thực phấm chức nâng dược trinh bày V hệt như các loại thuốc và tại nước ta cùng có nhửng loại TPCN có công thức giống y như các loại thuốc bổ sung vitamin và nguyên tố vi lượng, các thuõc phối hợp acid amin và khoáng chát và cùng dược hán song song tại các nhà thuốc (chỉ khác nhau ở vị trí sắp xếp). Một vi dụ nữa là chitosamin dược bão chè từ chất chitin có trong vó của một số loại hái sồn, trong sụn cá mập. hay một loại thuốc dùng diẻu trị bệnh thoái hóa khớp là glucosamin cúng có rất nhiều chê phổm TPCN tương tự.

Các viên nang mém chứa acid amin mã trong ngón ngữ nhân dãn hay gni lã “viên dạm”, các viên thuốc phối hợp vitamin nhóm R, vỉtamin c, vitamin E, selenium, beta-caroten ( Liền chất của vit.amin A) và nguyên tô’ vi lượng hiện nay có rất nhiêu loại khác nhau dung bán Lụi các nhá thuốc phai được sứ dụng theo sự chi dằn của thảy thuốc. Các chế phãm có nguồn gốc dược liệu Đỏng y như nhãn sâm, cao lá bạch qua {Ginkgo biloba), cây trinh nừ hoàng cung, cày che dây, tỏi, gừng, nghệ… hiện nay tại nước ta dược coi là sản phấin thuốc. Thố nhưng, bẽn cạnh dó vân có nhừng sàn phảin chứa các dược liệu này dưõi dạng TPCN, vi vậy khòng dược tự ý sử dung như là thực phấm.